Belanghoudersbijeenkomst  2015

Pauluskerk

Maatwerk in de Pauluskerk

Van bureaucratie naar maatwerk

Twee jaar terug nam Bas Haring het bestaansrecht van corporaties onder de loep. Een jaar geleden was het Wouter Hart die opriep terug te gaan naar de bedoeling. Hun betogen vormden een prachtige opmaat naar de bijeenkomst op 9 september in de Pauluskerk in Oss, waar gastspreker Albert Jan Kruiter de meer dan honderd genodigden uitlegt hoe je dat dan doet, teruggaan naar de bedoeling. En welk model je daarbij kunt gebruiken. 

Ruimte voor scherpte en creativiteit

Jos Reijers, vice-voorzitter van de Raad van Commissarissen, bijt deze middag het spits af. "Met de nieuwe wet- en regelgeving is er veel op ons afgekomen. Als je zoals wij je buikgevoel volgt, de juiste normen hanteert en voldoende meebeweegt met de maatschappelijke ontwikkelingen, dan voldoe je gewoon aan die wetten." Wel komt er meer administratieve rompslomp bij kijken dan ooit, vindt Reijers. "Maar het leidt ons niet af van onze hoofdtaken. We blijven ons vasthouden aan onze strategie." Jos spreekt de wens uit dat de overheid niet met nóg meer richtlijnen en regels komt om corporaties te sturen. "Er moet ruimte zijn voor scherpte en creativiteit in de regio, met oplossingen die situationeel bepaald zijn. Ruimte voor maatwerk dus."

Gelijkheidsbeginsel is onrechtvaardig

Harrie Windmüller, bestuurder van BrabantWonen, constateert dat de discussie over het steeds complexer wordende systeem in relatie tot maatwerk aan betekenis en urgentie wint. "We hebben te dealen met die ingewikkelde wet- en regelgeving. Van daaruit gaan we op zoek naar wat mag, wat kan en wat het betekent voor onze relaties. Alleen, het is niet waar onze passie zit. Natuurlijk moeten we ervoor zorgen dat het dak niet lekt en dat we onze dienstverlening op orde hebben. Maar we willen óók samen met onze partners werken aan goed en veilig wonen, leefbaarheid, welzijn en zorg in de wijk." Volgens Harrie lukt dat niet door star de regels te volgen en het principe van gelijkheid aan te houden. "Zo'n gelijkheidsbeginsel is in the end onrechtvaardig. Daarom: als het gaat om bijvoorbeeld armoede, dan pakken we individuele, vervelende situaties bij de kop, zoeken we oplossingen en investeren we daarin. Dat betekent soms dat je gescheiden werkvelden met elkaar moet verbinden. Dat kan moeilijk zijn. Maar zo komen we wel tot het inzicht dat het samen beter kan."

Waarden in balans

Dan is het woord aan gastspreker Albert Jan Kruiter, van het Instituut voor Publieke Waarden. Hij gaat in op de uitnodiging van Harrie Windmüller om BrabantWonen en haar partners verder te helpen in het maatwerkdenken. Daarvoor gaat hij even terug naar af. "Als je de geschiedenis van onderaan afpelt - van Plato tot Rutte - dan zie je dat we om allerlei redenen regeltjes belangrijk zijn gaan vinden." Albert Jan beschrijft de meest bizarre voorbeelden waarin de wet keurig wordt gevolgd, het principe van 'gelijke monniken, gelijke kappen' geldt en niemand meer oog heeft voor waar het nu eigenlijk om draait en wat het allemaal kost. "Gelijkheid en rechtmatigheid zijn belangrijke waarden geworden. Ik pleit juist voor het ongelijkheidsbeginsel." En dat is waar maatwerk om de hoek komt kijken. "Bij maatwerk gaat het naast rechtmatigheid (wat mag en wat mag niet) om rendement (wat kost het, wat levert het op) en betrokkenheid (de rol van de burger). Die waarden breng je met elkaar in balans. En vervolgens leg je uit wat je hebt gedaan en waarom het legitiem is." Volgens Albert Jan kun je klein beginnen. "Iedere professional zou met een eigen maatwerkbudget kunnen werken." Al moet die professional dan wel de ruimte en het vertrouwen krijgen om dat te doen.

Steunen, niet sturen

Er is een cultuuromslag nodig. En die vergt tijd, weet Marije Buursink, vestigingsdirecteur BrabantWonen 's-Hertogenbosch. "Bij de aanpak van woonlasten hebben we het afgelopen jaar geëxperimenteerd met maatwerk. We zien veel schrijnende gevallen. Mensen lopen helemaal vast in de regels en wetten van de verzorgingsstaat. Samen met onze partners kijken we of we ons geld anders - niet collectief! - kunnen inzetten." Dat gaat niet zonder slag of stoot. "Ook wíj hebben allerlei regels. We lopen tegen onszelf aan." Toch zijn we volgens Marije een eindje op weg in ons maatwerkdenken. "We steunen meer in plaats van dat we sturen. We bieden de ruimte aan professionals met lef en staan achter de keuzes die ze maken. Geef ons de tijd om het verschil te maken."